Kỹ thuật thủ môn cơ bản: tư thế, bắt bóng, đổ người và chọn vị trí

Người mới đứng trong khung gỗ thường lo về những pha bay người đẹp mắt, trong khi phần lớn bàn thua ở sân phong trào đến từ việc rất bình thường: đứng lệch vị trí lúc đối phương sút, bắt bóng sệt bằng tư thế lỏng lẻo, hay lao ra sai lúc ở tình huống một chọi một. Thứ tự nên tập vì thế là tư thế, bắt bóng và an toàn ngón tay trước, rồi mới tới đổ người, chọn vị trí và phát bóng.

Tư thế sẵn sàng và ba cách bắt bóng

Tư thế sẵn sàng

• Hai chân rộng hơn vai một chút, mũi chân hướng về bóng, trọng tâm dồn lên nửa trước bàn chân, gót hơi nhấc.
• Gối và hông chùng vừa phải, lưng thẳng, ngực hướng về bóng. Ngồi quá thấp làm chậm cú bật lên bắt bóng bổng, đứng quá thẳng làm chậm cú đổ người.
• Tay để phía trước thân, ngang hông tới ngang bụng, khuỷu hơi gập, lòng bàn tay mở về phía bóng. Tay buông thõng hai bên là lỗi phổ biến nhất ở người mới.
• Đứng yên đúng khoảnh khắc bóng rời chân người sút, vì đang di chuyển ngang lúc đó là lý do nhiều thủ môn chậm một nhịp.

Ba cách bắt bóng theo độ cao

Với bóng bổng phải bật nhảy, bắt ở điểm cao nhất và nhấc một gối lên phía trước để bảo vệ thân. Khi không chắc bắt gọn, nhất là bóng ướt hoặc đông người tranh chấp, đấm bóng bằng hai nắm tay hoặc đẩy qua xà an toàn hơn cố bắt.

An toàn cho ngón tay

Ngón tay là bộ phận dễ chấn thương nhất của thủ môn phong trào. Ba thói quen giúp giảm nguy cơ: ngón cái luôn ở phía sau bóng thay vì chĩa vào bóng; bắt bằng các đốt ngón hơi gập chứ không duỗi cứng; với cú sút mạnh ngang mặt, dùng hai tay đẩy bóng lệch hướng thay vì cố bắt. Găng có thanh bảo vệ ngón hợp với người mới. Ngón tay đau, sưng hoặc không gập được sau một pha bắt bóng thì ngừng chơi và đi khám, không băng lại rồi đá tiếp.

Đổ người đúng cách và không đau

1. Bước chân về phía bóng trước. Chân cùng bên với hướng bóng bước chếch lên, hạ thấp trọng tâm; cú đổ người bắt đầu từ bước chân này chứ không từ cú vươn tay.
2. Đổ chếch về phía trước, không ngả ra sau. Hướng đổ nằm trên đường chéo giữa bóng và cột dọc.
3. Tay dưới đặt sau bóng, tay trên đè lên bóng. Với bóng sệt, ép bóng xuống mặt sân để nó không bật ra.
4. Tiếp đất bằng sườn theo thứ tự đùi ngoài, hông, sườn rồi vai, như lăn xuống chứ không đập xuống. Không bao giờ chống khuỷu tay hoặc bàn tay xuống sân.
5. Gối chân trên nhấc lên che thân và giữ thăng bằng, mắt mở tới khi bóng nằm trong tay.

Tiến trình hợp lý cho người mới là tập từ tư thế quỳ, sang ngồi, ngồi xổm rồi mới đứng; ở mỗi mức, đồng đội lăn hoặc ném bóng sang hai bên với lực tăng dần.

Chọn vị trí, thu hẹp góc và một chọi một

• Đứng trên đường phân giác. Tưởng tượng đường thẳng từ bóng tới điểm giữa khung thành; thủ môn đứng trên đường đó, hai cột cân đối hai bên. Bóng dịch sang biên nào, thủ môn dịch theo và gần cột gần hơn.
• Tiến lên để thu hẹp góc, có giới hạn. Càng gần bóng, phần khung thành người sút thấy càng nhỏ, đổi lại ít thời gian phản ứng và dễ bị lốp. Tiến tới mức một cú đổ người vẫn với tới hai cột.
• Bóng sát biên ngang thì bám cột gần. Ở góc hẹp, lỗi lớn nhất là hở cột gần; đứng gần cột, thân mở ra bóng, sẵn sàng bật ra cắt đường tạt.
• Một chọi một: đứng vững, làm to người, ép đối phương quyết định. Lao ra khi đối phương vừa đẩy bóng dài khỏi chân; khi họ đã làm chủ bóng, dừng ở tư thế sẵn sàng, tay mở rộng, chờ họ chạm bóng rồi mới đổ.
• Khi đổ chặn ở cự ly gần, hạ thấp thân, tay và chân đưa về phía bóng thành một bức tường dài, đầu nghiêng khỏi hướng chân đối phương nhưng mắt vẫn theo bóng.

Phát bóng bằng tay và chân

Hai điều về luật: thủ môn không được dùng tay với bóng do đồng đội chủ ý chuyền về bằng chân, và luật hiện hành giới hạn thời gian giữ bóng trong tay nên quyết định phát bóng phải đến sớm. Với bóng bằng chân, kỹ thuật không khác cầu thủ sân, nên kỹ thuật chuyền bóng và kỹ thuật sút bóng áp dụng trọn vẹn cho thủ môn.

Lỗi thường gặp và cách sửa

Muốn xem thủ môn chuyên nghiệp chọn vị trí trong tình huống một chọi một, hãy xem lại các trận vừa kết thúc tại trang kết quả bóng đá hoặc mở lịch thi đấu chọn một trận sắp diễn ra và chỉ theo dõi riêng thủ môn.