Lịch sử World Cup: các nhà vô địch qua từng kỳ và những kỷ lục

World Cup từ 1930 đến 2022 - Brazil 5 lần vô địch, Đức và Ý 4 lần. Danh sách nhà vô địch từng kỳ, kỷ lục ghi bàn và các trận chung kết kinh điển.

Huy Cao4 phút đọc

Đội tuyển Đức nâng cúp vô địch World Cup 2014 tại Brazil
Đội tuyển Đức nâng cúp vô địch World Cup 2014 tại Brazil · Ảnh: Danilo Borges / Portal da Copa / Wikimedia Commons (CC BY 3.0)

Kể từ kỳ đầu tiên năm 1930 tại Uruguay, World Cup đã trải qua 22 lần tổ chức và chỉ 8 đội tuyển từng nâng chiếc cúp vàng. Con số đó nói lên nhiều điều: giải đấu bốn năm một lần này khắc nghiệt đến mức những nền bóng đá lớn như Hà Lan, Hungary hay Bỉ chưa từng vô địch, dù có lúc họ sở hữu thế hệ hay nhất thế giới.

Danh sách nhà vô địch qua các kỳ

NămChủ nhàVô địchÁ quân
1930UruguayUruguayArgentina
1934ÝÝTiệp Khắc
1938PhápÝHungary
1950BrazilUruguayBrazil
1954Thụy SĩTây ĐứcHungary
1958Thụy ĐiểnBrazilThụy Điển
1962ChileBrazilTiệp Khắc
1966AnhAnhTây Đức
1970MexicoBrazilÝ
1974Tây ĐứcTây ĐứcHà Lan
1978ArgentinaArgentinaHà Lan
1982Tây Ban NhaÝTây Đức
1986MexicoArgentinaTây Đức
1990ÝTây ĐứcArgentina
1994MỹBrazilÝ
1998PhápPhápBrazil
2002Hàn Quốc - Nhật BảnBrazilĐức
2006ĐứcÝPháp
2010Nam PhiTây Ban NhaHà Lan
2014BrazilĐứcArgentina
2018NgaPhápCroatia
2022QatarArgentinaPháp

Giải không tổ chức năm 1942 và 1946 vì Thế chiến thứ hai. Kỳ 2026 tại Mỹ, Canada và Mexico sẽ là lần đầu có 48 đội — thể thức mới được giải thích trong bài thể thức World Cup 2026.

Bảng vàng: đội nào giàu thành tích nhất

Tám đội tuyển từng vô địch World Cup tính đến kỳ 2022

Brazil là đội duy nhất góp mặt ở tất cả các kỳ World Cup và cũng là đội vô địch nhiều nhất với 5 lần. Đức (tính cả Tây Đức) và Ý cùng có 4 lần. Argentina lên 3 sau chức vô địch 2022 tại Qatar — kỳ World Cup khép lại bằng trận chung kết được xem là hay nhất lịch sử: hòa 3-3 sau 120 phút, Argentina thắng luân lưu 4-2 trước Pháp.

Một chi tiết địa lý thú vị: trước 2010, chưa đội châu Âu nào vô địch ở kỳ tổ chức ngoài châu Âu, và chưa đội Nam Mỹ nào vô địch ở châu Âu. Tây Ban Nha phá dớp đầu tiên khi đăng quang tại Nam Phi 2010.

Những khoảnh khắc định hình lịch sử giải

  • 1950 - Maracanazo: Uruguay thắng Brazil 2-1 ở trận quyết định trên sân Maracana trước gần 200.000 khán giả, cú sốc lớn nhất lịch sử bóng đá Brazil.
  • 1958 - Pele 17 tuổi ra mắt thế giới, ghi 6 bàn và đưa Brazil tới chức vô địch đầu tiên.
  • 1966 - bàn thắng ma: cú sút của Geoff Hurst dội xà xuống vạch vôi trong trận chung kết Anh - Tây Đức, tranh cãi kéo dài nửa thế kỷ cho tới khi công nghệ goal-line ra đời.
  • 1986 - Maradona: trong cùng một trận gặp Anh, ông ghi cả "Bàn tay của Chúa" lẫn bàn thắng solo được bầu là đẹp nhất thế kỷ.
  • 2014 - Đức 7-1 Brazil: trận bán kết gây chấn động nhất, ngay trên đất Brazil.

Kỷ lục cá nhân đáng nhớ

Kỷ lụcNgười giữCon số
Ghi bàn nhiều nhất một kỳJust Fontaine (Pháp, 1958)13 bàn
Ghi bàn nhiều nhất mọi thờiMiroslav Klose (Đức)16 bàn
Nhiều lần vô địch nhất (cầu thủ)Pele (Brazil)3 lần
Nhiều trận nhấtLionel Messi (Argentina)26 trận
Vô địch cả với tư cách cầu thủ và HLVMario Zagallo, Franz Beckenbauer, Didier Deschamps3 người

Kỷ lục 13 bàn của Just Fontaine tồn tại từ 1958 và gần như chắc chắn không bao giờ bị phá — bóng đá hiện đại phòng ngự chặt hơn nhiều, cầu thủ ghi 8 bàn một kỳ đã là hiện tượng.

Bóng đá Việt Nam và World Cup

Tuyển Việt Nam chưa từng dự vòng chung kết World Cup nam. Cột mốc gần nhất là chiến dịch vòng loại thứ ba World Cup 2022 — lần đầu tiên trong lịch sử Việt Nam lọt vào vòng đấu này của khu vực châu Á, gặp các đối thủ Nhật Bản, Australia, Saudi Arabia, Trung Quốc và Oman. Với việc World Cup 2026 mở rộng lên 48 đội và châu Á tăng suất lên 8 (cộng 1 suất play-off liên lục địa), cơ hội của bóng đá Việt Nam trong các chu kỳ tới rộng hơn bao giờ hết.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao cúp World Cup hiện tại khác cúp thời Pele?

Chiếc cúp gốc mang tên Jules Rimet được trao vĩnh viễn cho Brazil năm 1970 sau lần vô địch thứ ba, rồi bị đánh cắp tại Rio de Janeiro năm 1983 và không bao giờ tìm lại được. Chiếc cúp hiện tại (FIFA World Cup Trophy) được dùng từ 1974, và nhà vô địch chỉ giữ bản sao mạ vàng chứ không giữ cúp thật.

Đội chủ nhà có lợi thế lớn không?

Có, dù đang giảm dần. Sáu đội từng vô địch ngay trên sân nhà (Uruguay 1930, Ý 1934, Anh 1966, Tây Đức 1974, Argentina 1978, Pháp 1998), nhưng từ 1998 tới nay không chủ nhà nào lên ngôi — bóng đá toàn cầu hóa khiến lợi thế sân nhà bớt quyết định.

World Cup nữ có lịch sử thế nào?

Kỳ đầu tiên năm 1991 tại Trung Quốc. Mỹ là đội thống trị với 4 lần vô địch, tiếp theo là Đức 2 lần. Tuyển nữ Việt Nam lần đầu dự vòng chung kết World Cup nữ 2023 tại Australia và New Zealand — cột mốc lịch sử của bóng đá nữ nước nhà.

Nguồn tham khảo

Huy Cao

Biên tập nội dung KQBD.vn

Huy Cao phụ trách nội dung của KQBD.vn và chịu trách nhiệm biên tập toàn bộ bài trong mục Kiến thức bóng đá, kể cả những bài đăng dưới bút danh của toà soạn.

Đọc tiếp